مقدمه: در سبک زندگی اسلامی برخی از فرایض ناظر به رابطه بین خدا و انسان است. «زکات» یکی از ارکان فروع دین و به معنای پرداخت مال است. خدمت به خلق رمز پیوند انسان با خدا و دربردارنده نتایجی مهم در تزکیه نفس و تعالی معنوی انسان است. در این مقاله کوشش شده، با بهره گیری از صورت بازسازی شده الگوی استنتاج عملی فرانکنا، اصول تربیتی پرداخت زکات با استناد به آیات و روایات اسلامی استنباط و تبیین شود. این اصول عبارت است از: اصل پرداخت زکات به مثابه عامل تطهیر معنوی و پاکیزگی روحی، شرط پذیرش اعمال دیگر، شرط دریافت رحمت الهی، وسیله نیل به مقام ایمان و رستگاری، فراهم کننده زمینه تقرب به خداوند و به مثابه نشانه اعتماد به پروردگار و اهل بیت (علیهم السلام).روش تحقیق: پژوهش حاضر به شیوه اسنادی- تحلیلی صورت گرفته است.یافته ها: یافته های تحقیق نشان میدهد بین پرداخت زکات به مثابه اجرای یکی از فرایض الهی در تزکیه نفس و تعالی معنوی در زندگی اسلامی رابطه ای موثر وجود دارد.نتیجه گیری: نتایج به دست آمده حاکی از آن است که با اتکای به اصول تربیتی و با هدف تزکیه نفس و تعالی معنوی، نهاد تربیت و نظام تربیت اسلامی به منظور پرداخت زکات به آموزش افراد بپردازد و وجوب آن را در آنان درونی سازد.

تربیت از ارکان مهم و اساسی سعادت بشر است و تحقق سعادت جسمی و روانی یک فرد و یا یک خانواده و یا یک جامعه بستگی مستقیم با نوع تربیت و روش تربیتی آن دارد. و ایجاد یک نظام تربیتی اجتماعی از ملزومات هر جامعه ای می باشد که به سادگی نمی توان بدان دست یافت. و مجموعة نظریه ها و تدابیرتربیتی منظم و سازمان یافته را می توان درغالب مبانی، اصول و روش های تربیت اجتماعی دسته بندی کرد. هرجامعه ای اصول و روش خود را دارد اما مدّ نظر ما روش تربیتی اسلامی است. که برگرفته از آیات الهی است. و از جمله روشهایی که قرآن عزیز برای تربیت و هدایت بشر بدان راه رفته، بیان انذار و تبشیر است که در بیشتر موارد بر شیوه تمثیل و قصه پردازی مجسم شده است و جالب این که امرو نهی وکلمات موعظه گونه نیز در مواردی از این شیوه غیر مستقیم بهره جسته است. و از روشهای دیگر الهی که بر این میزان پایه گذاری شده است که با کلمات حکمت آمیزشخص را به گونه ای به تفکر و ادارمی کند که با تحقیق و نتیجه گیری خودش به آن مطلب برسد. در نتیجه با کمی دقت و تفحص و تعقل درآیات الهی می توان بهترین روشهای تربیتی را از بیانات الهی دریافت کرده و بکارگرفت که کسی بهتر از او بندگانش را نمی شناسد. کتب و مقالات بسیاری را در رابطه با تربیت اسلامی نگاشته شده است ولی کمتر دیده شده روش تربیتی قرآن را در پرورش بطور خاص در نظرگرفته باشند، و افزون بر این که ارائه سبک های مختلف پرورشی با دید قرآن از جهت های مختلف، برای تربیت اجتماعی و فردی ره گشایی بیشتری را ایجاد می کند. تحقیق حاضر با استفاده از منابع کتابخانه ای و به روش توصیفی و تحلیلی و به صورت کاربردی انجام شده است و به دنبال پاسخ به این پرسش است با توجه به تفاسیر شیعه و سنی، خداوند متعال درقرآن از چه روشهایی برای تربیت انسان استفاده نموده است.

پژوهش حاضر، به منظور تبیین سبک های والدینی بر اساس رگه های شخصیت بود. بدین منظور 382 دانشجو از میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن به شیوه تصادفی انتخاب و از نظر سبک های تربیتی و رگه های شخصیتی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج نشان داد که سبک مقتدرانه با رگه شخصیتی نوروزگرایی همبستگی منفی و نوروزگرایی با سبک مستبدانه و سهل گیرانه رابطه مثبت؛ برون گرایی، گشودگی و مقبولیت با سبک های مقتدرانه و سهل گیرانه رابطه مثبت و با سبک مستبدانه، همبستگی منفی دارد. همچنین، یافته ها نشان داد که وظیفه شناسی با سبک های مقتدرانه و مستبدانه همبستگی مثبت و با سبک سهل گیرانه همبستگی منفی دارد.

این پژوهش در پی بررسی رابطه فلسفه تربیتی مدیران با سبک رهبری آنان است و پژوهشی توصیفی از نوع همبستگی می باشد. نمونه آماری پژوهش 118 نفر از مدیران مدارس راهنمایی غرب استان مازندران بودند که به روش طبقه ای نسبی انتخاب شدند. برای گرد آوری داده ها از دو پرسشنامه «سنجش فلسفه تربیتی» و «سنجش سبک رهبری باولز» استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از شاخص های گرایش مرکزی، آزمون همبستگی کانونی و پیرسون و ضریب تعیین استفاده شده است. نتایج نشان داده اند که بین انواع فلسفه تربیتی و سبک های رهبری همبستگی کانونی معنی دار وجود دارد. هم چنین، ضرایب تعیین برآورد شده نشان می دهند که فلسفه «ماهیت گرایی» توان تبیین سبک رهبری «خلاقیت و نوآوری» و فلسفه «پایدارگرایی» توان تبیین سبک رهبری خود هدایت گری و فلسفه «پیشرفت گرایی» توان تبیین سبک رهبری «بازشناسی و پیشرفت شغلی» و فلسفه «بازسازی گرایی»، توان تبیین سبک رهبری «خلاقیت و نوآوری» و فلسفه «رفتارگرایی» توان تبیین سبک های رهبری «خودبرانگیختگی توام با جدیت» و «همکاری و تعهدآفرینی» و فلسفه «هستی گرایی» توان تبیین سبک رهبری «خود برانگیختگی توام با جدیت» را دارا هستند.

مفهوم توسعه دربردارنده ی پیشرفت و ترقّی جامعه در تمامی ابعاد زندگی است. توسعه زمانی محقّق می شود که کلیه تلاش ها برای انسان و تعالی او صورت پذیرد. در روند توسعه بر عوامل گوناگونی تأکید می شود؛ از جمله «انگیزه ی موفقیّت» افراد است که این متغیّر نیز تحت تأثیر عوامل دیگری شکل می گیرد. این مقاله بر اساس نظریه ی مک کله لند به تعیین میزان انگیزه ی موفقیّت در بین دانشجویان دختر و بررسی برخی عوامل مرتبط و مؤثر بر این انگیزه می-پردازد. جامعه ی آماریِ پژوهش، کلیه ی دانشجویانِ دختر دانشگاه تبریز است که 166 نفر به صورت طبقه ای، تصادفی انتخاب شدند و مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار تحقیق پرسش نامه استاندارد و همچنین محقّق ساخته است. نتایج نشان داد که رابطه ی مثبت و معنی داری (23/0) بین شیوه ی تربیتی دموکراتیک والدین و انگیزه ی پیشرفت دانشجویان وجود دارد. همچنین رابطه ی بین متغیّر علاقه به رشته ی تحصیلی و میزان انگیزه ی پیشرفت مثبت و معنی دار (34/0) بوده است. از طرفی رابطه ی بین سطح تحصیلات دانشجو با انگیزه ی پیشرفت رابطه ی معکوس و معنی دار (42/0) بوده است. نتایج مربوط به تحلیل رگرسیون نیز بیانگر آن بوده که انگیزه ی پیشرفت بیشتر از همه از بُعد شیوه ی تربیتی دموکراتیک متأثر است. نقش تربیتی والدین یکی از عوامل مهم تاثیرگذار در افزایش خلاقیت و انگیزه ی موفقیت فرزندان می باشد. لذا باید سعی شود تا به نحوه ی تربیت آنان بویژه در محیط خانواده توجه شود و والدین را از این امر آگاه ساخت که آینده ی فرزندان آنها و آینده ی توسعه ی کشور بی تاثیر از شیوه تربیتی آنها نیست.

هدف پژوهش حاضر بررسی وضعیت  سبک زندگی اسلامی– ایرانی در بین دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان بود. روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان به تعداد 6089 نفر بود. از این جامعه نمونه ای به حجم 361 نفر براساس جدول مورگان به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات پژوهش از پرسشنامه محقق ساخته سبک زندگی اسلامی – ایرانی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل واریانس یکراهه و آزمون های t تک نمونه ای و t مستقل در نرم افزار SPSS انجام گرفت. نتایج نشان داد که دانش و اطلاعات دانشجویان پیرامون سبک زندگی اسلامی – ایرانی مناسب و مطلوب است. علاوه بر این نگرش و باور آنان در رابطه با سبک زندگی اسلامی – ایرانی  نیز در وضعیت مطلوبی قرار داشت. اما در بعد عملکرد و عمل به سبک زندگی اسلامی – ایرانی، وضعیت مطلوبی وجود نداشت. به عبارت دیگر علی رغم دانش و اطلاعات آنان پیرامون سبک زندگی اسلامی- ایرانی و همچنین داشتن نگرش مطلوب به این موضوع، اما در زندگی شخصی خیلی به این آموزه ها عمل نمی کنند. همچنین در بخش دیگری از تحقیق، یافته ها نشان داد که میانگین نمره دانش، نگرش و عملکرد دانشجویان دختر بیشتر از میانگین نمره دانشجویان پسر است و میانگین نمره سبک زندگی اسلامی– ایرانی در بین دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد بیشتر از مقاطع کارشناسی و دکتری بود. بنابراین ضمن تاکید بر اهمیت گسترش سطح دانش و اطلاعات دانشجویان و همچنین توجه به ایجاد و توسعه بیش از پیش نگرش های مطلوب پیرامون سبک زندگی اسلامی-ایرانی به عنوان نیروی محرک اصلی حرکت دانشجویان به این سمت، باید علل و عوامل مؤثر بر تضعیف بعد عملکرد دانشجویان مورد بررسی و کنکاش دقیق تر قرار گیرد و آسیب های احتمالی شناسایی گردند و دانشگاه ها با توجه به این یافته ها برنامه های فرهنگی خود را مورد بازنگری قرار دهند.

بهره گیری از معارف اخلاقی تربیتی نهج البلاغه نیازمند فهم مقاصد کلام حضرت علی7 است تا فارغ از تحمیل معنایی، دلالت های کلام آن حضرت روشن شود. این پژوهش با چنین هدفی انجام شده است تا با روش توصیفی تحلیلی، به بررسی کلمات آن حضرت بپردازد و به کشف خطوط کلی و تفکر کلان امیرالمؤمنین7 در باب اخلاق هنجاری دست یابد و با در نظر گرفتن آن، دلالت های روشی آن را استخراج کند. آنچه در این تلاش به بار آمد، نشان می دهد که آن حضرت7 ملاک بایستگی و نبایستگی یک عمل را در پیامدها و نتایج آن می دانند، به گونه ای که فضایل و رذایل اخلاقی نیز بر اساس غایات آنها، به صدق و کذب اخلاقی متصف می شوند. از سوی دیگر، آن دسته از روایات که موهم دیدگاه فضیلت گرایانه است، نوعی تفکر غایت گرا را نشان می دهد و دلالتی بر فضیلت گرایی محض ندارد. غایت گرایی موردنظر آن حضرت7 از دیدگاه های موجود، ممتاز است، به این دلیل که مبدأ و منتهای این حرکت غایی، توحید است. شاید بتوان نام «غایت گرایی توحیدی» را بر آن نهاد. در باب دلالت های تربیتی نیز آن حضرت برای نیل به غایت گرایی توحیدی از سه نوع اقدام تربیتی استفاده می کردند که بخشی متوجه شرایط مطلوب مربی است، بخشی به ظرفیت های متربی برمی گردد و برخی نیز ناظر به محتوا و ابزار تربیت است.

هدف پژوهش حاضر تبیین مؤلفه‏های سبک زندگی بر اساس آموزه های تربیتی امام علی(ع) و کاربرد آن در تربیت بود. این پژوهش، کیفی و بر اساس نظریه داده بنیاد و از روش کدگذاری استقرایی داده‏ها انجام گرفت. نمونه مورد تحلیل، کل متن نامه‏ها، خطبه‏ها و حکمت‏های نهج‏البلاغه با ترجمه محمد دشتی و روایات و ادعیه رسیده از حضرت علی (ع) بود که داده‏ها به شیوه‏ی هدفمند و با رعایت قاعده‏ی اشباع نظری گرد‏آوری شد. در این پژوهش شش قلمرو تربیتی از آموزه‏های امام علی (ع) استخراج و مؤلفه‏های مربوط به هر قلمرو تبیین گردید. کاربرد های تربیتی نیز در تعیین اهداف، روش های یاددهی _ یادگیری، محتوای آموزشی و ارزشیابی مورد بررسی قرار گرفت. اهداف به دو دسته ی غایی (اطاعت و عبودیت حق تعالی) و واسطه ای (مؤلفه های بدست آمده در کد گذاری باز) تقسیم شده اند. روش های یاددهی _ یادگیری چون الگویابی، محبت، تمرین، تکرار و عادت‏دادن عملی، موعظه و نصیحیت، تشویق و تنبیه را یراساس مؤلفه های مستخرج از سبک زندگی امام علی (ع) می توان مطرح نمود. در ارزشیابی بر اصل توجه به تفاوت های فردی تأکید شده است.  محتوای آموزشی را  نیز می توان براساس مؤلفه‏های اصلی سبک زندگی علوی و با نگاهی جامع و چند ساحتی به انسان، تدوین و ارائه نمود.

سبک زندگی کلیت بی همتا و فردی زندگی که همه فرایندهای عموم، زندگی، ذیل آن قرار دارد. مجموعه ای از طرز تلقی ها، ارزش ها، شیوه های رفتار، حالت ها و سلیقه ها در هر چیزی را دربرمی گیرد. سبک زندگی روشی است که فرد در طول زندگی انتخاب کرده و زیربنای آن در خانواده پی ریزی می شود که متأثر از فرهنگ، نژاد، مذهب، وضعیت اقتصادی، اجتماعی، اعتقادات و باورها می باشد. سبک زندگی در قرآن کریم با اوصافی مانند حیات طیبه، شیوه زندگی بایسته، شیوه زندگی فوق العاده ارزنده، شیوه زندگی بر مبنای حق گرایی، شیوه ای زندگی که یکسره طاعت خداست و زندگی خاصی که با اسلام یا تسلیم توأم است. در این پژوهش احادیث و روایات (آموزه های اسلامی) فراوانی آمده است که درخور توجه ویژه ای می باشد. درنهایت اینکه زندگی خاصی که با اسلام یا تسلیم توأم باشد به دلیل برنامه جامعی که برای انسان نگاشته بسترساز تفکری درخور شأن است و ولایتمداری انسان را به عنوان اشرف مخلوقات متبلور می نماید. درواقع انسان در مسیر یک آزمون الهی قرارگرفته تا از راهه ای گوناگون کدام را برگزیند از دعوت و ندای عقل و نفس و جاذبه دنیا و آخرت و کوشش های خدایی نفسانی به کدام یک پاسخ مثبت دهد. با در نظر گرفتن مطالب فوق می توان گفت در این پژوهش با ارجحیت رفتارهای مناسب در موقعیت های مختلف زندگی آشنا می شویم.